Trong những năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, Quảng Bình là nơi bắt đầu hoặc đi qua của những con đường huyết mạch trên tuyến vận tải chiến lược đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Có rất nhiều tọa độ lửa nằm trong kế hoạch ngăn chặn, phá hoại của địch trên đất  Quảng Bình như: các đầu mối và trọng điểm giao thông trên đường 12, đường 10, đường 16, đường 20 Quyết Thắng, các bến phà Xuân Sơn,  Quán Hàu, phà Gianh và trong đó không thể không nhắc đến một trọng điểm đánh phá rất ác liệt đó là bến phà Long Đại. 

          Bến phà Long Đại là điểm “yết hầu”, “huyết mạch ”, là cầu nối giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến đường 15 nối hậu phương lớn miền Bắc với chiến trường miền Nam và nước bạn Lào, Campuchia. Bến phà là một trọng điểm vượt sông trọng yếu của trên con đường Trường Sơn huyền thoại. Tại đây, đế quốc Mỹ đã dội xuống hàng trăm tấn bom đạn dày đặc hòng hủy diệt và “bóp nghẹt” sự chi viện của hậu phương cho tiền tuyến.

          Ngày 13/2/1965, Tổng thống Mỹ Giôn xơn quyết định đánh phá miền Bắc Việt Nam. Không quân Mỹ sử dụng đủ các loại máy bay siêu âm hiện đại F100, F44, F105, máy bay B52 ném bom rải thảm... oanh tạc suốt ngày đêm vào các mục tiêu cầu cống, trục đường giao thông, cơ sở kinh tế, quân sự dọc đường 15, Quốc lộ 1A và làng mạc ven sông. Bến phà Long Đại, Quán Hàu, các ngầm ở khu vực Vĩnh Ninh, Nghĩa Ninh và khu vực đồi Vạn Ninh trở thành những mục tiêu đánh phá ác liệt nhất.

          Trong những năm 1967 - 1968, 1970 - 1971, không quân, hải quân Mỹ đã ném xuống bến phà Long Đại hàng nghìn tấn bom đạn. Đặc biệt nguy hiểm là chúng sử dụng bom tia laze, bom từ trường, thủy lôi đánh vào phương tiện vượt sông, phong tỏa luồng lạch, gây nhiều tội ác và làm thiệt hại cho bến phà Long Đại: tháng 3/1968, địch đánh 38 lần, 112 quả bom; tháng 4/1968 địch đánh 60 lần, 348 quả bom… và các tháng sau tăng hơn nữa.

          Mặc dù bị địch ném bom đánh phá ác liệt nhưng cán bộ chiến sĩ các lực lượng vũ trang, pháo phòng không, công binh, thanh niên xung phong và dân quân du kích Quảng Bình vẫn kiên cường bám trụ bảo vệ bến phà Long Đại. Địch đánh xong, ta cứu người, cứu hàng hóa, vũ khí, người này ngã người khác thay thế, tiếp tục làm nhiệm vụ thông bến, thông đường, đảm bảo mạch máu giao thông thông suốt.

          Từ tháng 1/1971 ở khu vực Long Đại được phát triển thành 2 bến phà: Bến phà I ở sát cầu Long Đại ngày nay, bến phà II cách bến I 500m. Tại bến phà II đã ghi dấu một sự kiện lịch sử không thể nào quên về sự hy sinh anh dũng của 16 Thanh niên xung phong C130 tỉnh Thái Bình trong hai đợt ném bom tàn khốc của đế quốc Mỹ vào tháng 9/1972. Các anh, các chị đã hiến dâng tuổi thanh xuân trên mảnh đất Long Đại để đảm bảo mạch máu giao thông thông suốt, góp phần vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

          Khu trưng bày và nhà bia tưởng niệm 16 Liệt sĩ TNXP C130 tại bến phà Long Đại nhằm lưu giữ, phát huy các giá trị lịch sử của một thời lửa đạn, nơi đây không chỉ là vùng đất thiêng liêng, là biểu tượng về sự hi sinh anh dũng của Lực lượng thanh niên xung phong, của chủ nghĩa anh hùng cách mạng mà còn là “địa chỉ đỏ” trên quê hương Quảng Trị góp phần giáo dục truyền thống cách mạng và tinh thần yêu nước, niềm tự hào của các thế hệ người dân Việt Nam hôm nay và mai sau.